Weggaan is niet leuk en ik doe het veel te veel. Weg uit Horn, weg uit Maastricht en nu weg uit Oslo. Tegelijkertijd weet ik ook wel dat er na het weggaan het aankomen komt, dat dat ook super leuk is en dat je eenmaal aangekomen ook weer nergens liever wilt zijn. Het is een vreemd gevoel om op twee plekken tegelijkertijd te willen zijn.
Ik mis het nu al: het leven in een wereldstad, de zon die ’s nachts maar voor heel even ondergaat, de ”kruiden” in de keuken, het immer spectaculaire Sognsvann, ski’s, hippe mutsen, Sognsveien beklimmen met mijn gare fiets, de stem in de metro die altijd zo sympathiek is om je er aandachtig op te maken dat de deuren dicht gaan en je moet oppassen bij het uitstappen, de houten huizen, de vergezichten vanaf de heuvels, de zondagavonden in Blå, de k*tmuziek in Justisen, faculteitskroeg U1 waar het avontuur altijd om de hoek ligt, het relaxte ontdekkingsreis gevoel als je onverwachts in een onbekend deel van de stad bent, de drukte in de winkelstraten en -centra, de constante “I wanna make it with you” vibe die overal aanwezig is, de hippe mensen met hun noorse mode, de fietsers op de stoep, op stap de magische zin “I’m from AMSTERDAM!” roepen (tsja…), de talloze parken, het je fiets niet hoeven afsluiten, het ouwehoeren met vreemden, mijn bureau op de uni, hyvet (oid), kvikk lunsj, de zin en onzin in en rond de Lesesal op de 5e etage. Zucht. Maar wat ik het meeste ga missen zijn de mensen, die rare noren die ik tot mijn vrienden mag rekenen en de jongens en meisje waarmee ik mij gang en keuken deel en met wie het echt supergezellig is. Maar nu is het tijd om afscheid te nemen van wat de afgelopen paar maanden thuis was.
Gister nadat ik gister na een meer dan geslaagde vrijdagavond brak wakker werd ben ik de stad ingegaan om gewoon een beetje rond te lopen. De Deli Di Luca bezocht voor een chocomel, als lunch noorse kebab gegeten en een beetje doelloos rondgelopen door de miezer. Op de terugweg langs de uni geweest om mijn bureau leeg te maken en via een alternatieve route terug naar huis gefietst.
Vandaag staat in het teken van koffers pakken en nog meer hojje zeggen. Maar morgen mag ik het goede leven in het zonnige zuiden weer oppakken. Iets zegt me dat dat niet zo moeilijk zal zijn. En toch… heel stiekem… betrap ik mezelf steeds vaker op het denken aan mogelijkheden voor een volgende bezoek aan mijn noorse thuis.
Jajaja ik heb al heel lang hier niets gezegd. Ben ondertussen terug geweest naar Nederland en weer terug. Lekker lenteweer en lekker cd’tje op, even de afgelopen weken snel evalueren. Allereerst de heenweg naar Nederland, want uit verveling had ik 23 april op het vliegtuig opgeschreven wat ik zag, maar nog niet de moeite genomen om het op internet te zetten. Daarna een opsomming van dingen die niemand iets interesseert maar voor mij wel handig als geheugensteuntje en waarom dan maar niet mijn sores op het internet dumpen waar iedereen het kan lezen.
Onsdag 23-4-2008- OsloGardermoenAirport (wat ik dacht aangezien ik niks beters te doen had)
13:19u – Ja, ik zou dus eigenlijk vanochtend om 10:50u terugvliegen naar het vaderland. Dus vanochtend vroeg opgestaan om 6:30u,ontbijtje gemaakt , metro gepakt en overgestapt op de trein naar het vliegveld. Vrolijk, in mijn sas bijna, want komende dagen in Nederland worden één groot feescht en ik heb net het nieuwe lanverwachtte album van Sideshift Harry mogen ontvangen en er gaat niks boven een beetje skamuziek om mijn dag goed te laten beginnen. Gisteravond had ik nog Champions League gekeken met mijn huisgenoten, erg gezellig en daar moest ik aan terugdenken terwijl op een tvscherm in de trein een nieuwsflash langskwam over de Noor Arne Riise (Liverpool) in de laatste minuut een eigen goal maakte tot groot vermaak van mijn noorse huisgenoten die die gast maar een eikel vinden.
“Priceless”, mijn dag kan niet meer kapot, grote glimlach op mijn bakkes. Jong voel ik me, succesvol (waarin is nog steeds onduidelijk), een man met een missie. Immers, bij het verlaten van de Lesesale (leeszaal) van TIK gebood een grijnzende Josh mij: “bring something funny”. Een zware taak.
De oplettende beeldbuiskinderen onder ons zullen opgemerkt hebben date r een zeker discrepantie bestaat tussen het tijdstip van schrijven en de geplande wegvliegtijd. Dat klopt, ik ben nog steeds in Noorwegen tussen 13u en 13:30u. Slechte een hele kleine vertraging houdt mij hier, maar… (ff rekenen)… 5 uur en 40 minuten. Dat is een beetje een tegenvaller, vooral omdat ik erg naar uitkeek om familie en vrienden wee rte zien. Wat zeg ik, ik stond te trapelen om dit helhol te verlaten. Toch is het allemaal niet zo erg als het lijkt, want in hun oneindige goedheid hebben de mensen van Sterling Airlines me een voucher van maar liefst 15 euro hebben gegeven om mijzelf te fêteren op een hapje en een drankje. Dus nu zit ik hier te pennen onder het genot vankoffie, een stokproodje kipragout en een grote chocolade muffin, al luisterend naar de gangsterrap die uit de boxen bij de “Explorer Bar” schalt.
Sterk van karakter als ik ben negeer ik de indrukwekkende hoeveelheid flessen duty free liquor wier blik mij in mijn rug prikt. Immers, drank maakt meer kapot dan je life is en dus met mijn mazzel ook mijn volgende vliegtuig. Gelukkig hoeft een gezonde jongeman zich hier niet te vervelen, want het Noorwegen-effect (iedereen die ooit op stap is geweest in Oslo kent het) geldt ook voor het vliegveld.
Een kleine sfeerimpressie
13:58 – blond, brunette, blond, blond (ook lekker weer trouwens)
13:59 – blond (stewardess J), blond (lachend)
14:00 – ik hoor frans achter me, draai me om, en jawel.
14:01 – brunette (pruilend), gevolgt door een dikke chinees
14:02 – Beyoncé roept door de speakers dat ik niet irreplaceable ben, gevolgt door “to the left to the left” en jawel, dat was een goeie tip. (grijnzende Matthijs als gevolg)
14:04 – niemand loopt langs, boooooring
14:05 – lichte paniek maakt zich van mij meester
14:06 Shakira (ofzo) mag van mij haar mond houden
14:08 opluchting! Brunette, streepsjestrui. Shakira zet nog een nummer in (ze hebben godverhoede toch geen album van haar opstaan!?)
14:13 de muzak wordt me te veel, ik sta op om een rondje te maken, denk terug aan de fundamentele vraag “wat zou elvis doen?” terwijl een brunette met het meest uitdrukkingsloze gezicht dat ik in tijden gezien heb langsloopt). Nog maar 2 uur en 22 minuten te overbruggen. Kippetje.
Dat was dus het relaas van mijn vliegreis naar NL. Uiteindelijk werd mijn vlucht toch nog gecancelled en werd ik via Kopenhagen naar Brussel gevlogen, dus mochten er nog een paar extra uurtjes aan mijn vertraging geplakt worden. Lekker. Dat brengt mijn totale hoeveelheid vertraging dankzij Sterling op een kleine twintigduizend uur. En in België was het koud, het weer volslagen bagger en iedereen was lelijk. Ik meen me nog te herinneren dat ik uit pure vermoeidheid en chagrijnigheid wartaal heb uitgeslagen tegen een conducteur die het blijkbaar nodig vond zijn mening te geven over iets. In Luik van het station gehaald en toen een zak Cheese Onion chips leeggegeten. Dat dan weer wel.
De woensdag was dus verloren, maar gelukkig kon ik donderdagochtend lekker mijn wielrenfiets uitproberen op de pietersberg. En wat was alles groen! Op dat moment waren net de eerste knoppen in Oslo te zien, maar in Maastricht was het al volle bak lente. ‘s Avonds lekker naar de DM training, het was best druk aangezien het een of andere openbare training was. Heerlijk om mijn maatjes weer te zien. Het voelde lekker vertrouwd en hoewel ik de hele rit achterin de groep heb gefietst en ik erachter kwam dat mijn benen de limburgse heuvels niet echt meer kunnen opknallen was het super super super. Vrijdagmiddag heb ik een gesprek gehad met iemand van de uni over mijn scriptie en dat was wel goed. En dan ‘s avonds op weg naar Nijmegen met het inmiddels beroemde Uros-DM team voor de batavierenrace! YEAH! Hier had ik nou maanden naar toe gewerkt, rennend in de kou door over sneeuw en ijs. Voor de onwetenden onder ons: de batavierenrace is een estafette voor studententeams van Nijmegen naar Enschedé. Vrijdagnacht begint de eerste renner en zaterdagavond komt de laatste binnen op de campus van Technische Universiteit Twente. En het ging erg goed! We zijn vierde geworden dus dat was erg vet. De eigenlijke echter voor de Bata is natuurlijk het feest van zaterdagavond op zondagochtend. Aangezien ik zaterdagochtend voor zonsopgang moest rennen (8.8 km) en pas om 9 uur kon gaan slapen was ik zaterdagmiddag wakker en kon ik heerlijk ontbijten met friet, kroket, koffie en spotgoedkoop bier. Daarna eigenlijk de hele dag in het gras gelegen en slap geouwehoerd en ‘s avonds dus een geweldig feest waar eigenlijk iedere student bij had moeten zijn. De schaal was indrukwekkend, het bier (in mijn beleving) praktisch gratis, de loempia’s heet, de friet vet, de muziek goed en gevarieerd. Het was nog lang onrustig in Twente… Die zondag op de terugweg even gestopt bij Maccie D voor een Quarter Pounder ontbijtje en toen met de grootst denkbare omweg naar Maastricht. Daarna nog met Matthijs G een broodje gegeten en bij Tim en Floor in de tuin Luik-Bastenaken-Luik gekeken en ‘s avonds nog ff lekker de beentjes rustig losgefietst met Remy.
Poeh, wat heb ik nog meer gedaan? Koninginnedag in Maastricht gevierd met Mark (volgend jaar in Tilburg oid?), Steven Rooks Classic gefietst met Tim (maar dan onze eigen variant met start en finish in Limbourg) en op de Redoute nog wat andere DM’ers tegengekomen. Gezellig.
Nu starend naar de afgelopen weken in mijn agenda heb ik eigenlijk geen zin om alles uit te typen. Veel gebeurt, natuurlijk weer teruggevlogen naar Oslo, een zooi familie trots de stad laten zien. Dat was extra mooi omdat dat gelijk viel met het eerste echte warme lenteweer in Norge en blaadjes en bomen, je kent het wel. Dat weer heeft nog een tijdje aangehouden (nu is het weer best koud). Dat bekende dineren aan Sognsvann met Daan, een meer op 5 minuten lopen van huis waar het met mooi weer gezellig druk is en waar je ook naar hordes joggende mensen kunt kijken. Jeweetwel, van dat volk dat met mooi weer in de renschoenen stapt, niet omdat ze dat leuk vinden ofzo, maar omdat ze denken dat het helpt met afvallen en op gewicht te blijven. Achja, het is goede entertainment als je naast je slippers in het gras ligt. De TIK/ESST barbeque op het gras bij de uni was ook gedenkwaardig (typisch geval van “gelukkig hebben we de foto’s nog”), paar keer goed op stap geweest, ook zenuwachtig hard gewerkt aan m’n scriptie en een beetje getuinierd (ik heb 1 plantje). Grrr die scriptie, ik kan je zeggen dat het niet een geweldig leuk vooruitzicht is om maanden stressig aan hetzelfde te werken (dat ook nog eens iets goeds moet worden) terwijl buiten de zon schijnt en iedereen leuke dingen doet. Maarja het alternatief is dat afgelopen jaren studeren voor niks waren dus laten we hier maar wat van maken.
Afgelopen vrijdag en zaterdag de Noorse constitutiedag gevierd, vergelijkbaar met koninginnenacht gevolgd door bevrijdingsdag. Geweldig gekkenhuis dus waar we natuurlijk… ehm… ja…. weetjewat, laten we het daar maar op houden want te veel details werkt me net iets de stigmatiserend.
Zo terugkijkend heb ik het gevoel alsof de tijd veel te snel gaat en ondanks dat ik sta te trappelen om terug te gaan naar Nederland en die stomme scriptie voor eens en voor altijd af te maken mis ik de stad en m’n vrienden hier al bij voorbaat. Nu mag ik niet klagen want Pinkpop komt eraan, fietsavonturen staan in de planning, Lowlands ook, KVW Horn. Horn! Hoe vet dat ik daar weer kan zijn, ben ik toch al te lang niet meer geweest. Jup, de sentimentaliteit slaat toe en dat betekent weinig goeds dus ik kap er maar mee. Ik heb nog uren beeldmateriaal dus misschien flans ik binnenkort nog wel eens een filmpje in elkaar.
Nog acht nachtjes slapen en dan mag ik voor een weekje terug naar de lage landen (maar dan het hoge gedeelte natuurlijk). Ik zie al uit naar hutspot met worst, witte boterhammen met pindakaas, AH energierepen, cheese-onion chips, frikandel speciaal en natuurlijk het kopen van een krat bier en onder begeleiding van de zoete klanken van de rinkelende flesjes terug naar huis huppelen… en wat is mooier dan de Pietersberg op een zonnige lentedag? Juist: een Wieckse Witte in de tuin met op de achtergrond de Pietersberg, lege benen en nog een heel klein beetje de geur van kettingsmeer aan je handen. Mmmmmmmm (in mijn herinnering schijnt in Maastricht altijd de zon, is de temperatuur aangenaam en loopt iedereen met een glimlach over straat, met in gedachte een keur aan bourgondische avondinvullingen).
Anyhoo, het wordt ook hard werken geblazen met de Batavierenrace, de Steven Rooks Classic en hopelijk kan ik ook nog iets betekenen voor mijn collega-organisatoren van het Nederlands Studenten Kampioenschap Wielrennen -> www.nskw2008.nl. Ook hoop ik hier en daar informeel nog wat contacten te kunnen spreken die belangrijk zijn voor mijn scriptie, gezellig te doen met vrienden en familie en mijn favoriete rondjes door de voerstreek en het heuvelland te rijden. Natuurlijk gaat dit niet allemaal lukken, maar ga ik het toch proberen.
Maar dat is allemaal nog toekomstmuziek. Weliswaar zoete toekomstmuziek, maar toekomstmuziek desalniettemin. Wat mij in het heden bezighoudt is - buiten mijn onderzoek naar het overcoming complex uncertainties in transition management dynamics - valt grofweg onder te brengen in uitgaan en skien. Afgelopen vrijdag na een dag hard werken op school linea recta naar U1, de kroeg in de kelder. Daar trad een of andere noorse gast op met een gitaar die blijkbaar heel beroemd is in Noorwegen. Dat ik de noorse taal niet bepaald machtig ben weerhield mij er toch niet van om zijn liedjes mee te zingen, na een paar biertjes kun je namelijk met een beetje creativiteit overal Beatles teksten overheen scanderen. En trouwens, je bent wel gek als je hier naar een alcoholist van achter in de middelbare leeftijd kijkt als het publiek veeeeel interessanter is (niks ten nadele van de nederlandse meisjes - ik ben jullie grootste fan - maar het is gewoon af en toe onwerkelijk wat je hier voorgeschoteld krijgt).
Afgelopen zaterdag (voor de laatste keer dit jaar) toch nog stiekem zeven uur wezen skien op boven verwachting goed sneeuw, met als hoogtepunt de vrijwel lege skipistes van Tryvann Vinterpark. Dit is echt te gek en bovendien heb ik empirisch vastgesteld dat van een piste downhillen op langrenn ski’s echt ongeloofelijk kicken is. Dat gaat hard! De kunst is wel om het veeeeeel langzamere (haha :p) snowboard en alpine volk te ontwijken, want de combinatie van hun lage snelheden en de beperkte controle die je op dunne langrennlatten hebt kan nogal linke situaties opleveren. Maarja, anders zou het ook niet leuk zijn. En als je beneden bent is het een bijzonder goede krachttraining om vrolijk de berg weer omhoog te skien (wat nou skilift?). Pffft, nu ik er zo over schrijf moet ik heel hard de neiging onderdrukken om de ski’s te pakken.
Als afkick therapie heb ik dit filmpje gemaakt, iedereen mag zien hoe verschrikkelijk mooi het hier is!
Zondag was een stuk relaxter - ik weet eigenlijk niet meer wat ik de hele dag gedaan heb - maar ’s avonds is het moment waar ik sinds vorige week zondag naar uitkeek, want dan treedt de weergaloze Frank Znort Quartet op - een jazz/swing/ska/whatever formatie bestaande uit een man of tien - in het stampvolle en sfeervolle établissement genaamd Blå alwaar hip volk en mensen zoals ik zich laten fêteren op kundig ten gehore gebrachte klanken. Woorden schieten tekort, dus daarom maar enkele sfeerimpressies:
Ik heb me er tegen verzet, ik heb het ontkend, ik heb gesmeekt, ik heb het vervloekt, mijn ziel verkocht, een tweede hypotheek genomen, mijn ogen gesloten, het mijn andere wang toegekeerd, professionele hulp gezocht en mijn pure onkunde ruiterlijk toegegeven als het aankomt op voltooit deelwoorden (okee die t is grappig bedoelt)… maar niets mocht baten. Ik moet het onder ogen zien: mijn favoriete gespreksonderwerp zal zich lange tijd niet meer laten zien. Sneeuw… vriend, kameraad, adviseur, schouder om op te huilen… ik zal je missen. Hopelijk zien we elkaar snel weer terug. Om je te gedenken zal ik onderstaande afbeelding uitprinten en boven mijn bed hangen.
Mijn tweede favoriete gespreksonderwerp (skiën) is dus ook van de baan. Het is een triest moment, zelfs Studio Brussel draait Time of Your Life van Greenday om mijn stemming te benadrukken, gevolgd door Time is Running Out van Muse. Het zou me niks verbazen als straks Times They are a-Changing (Bob Dylan) gedraait wordt, want zeg nou zelf… dat nummer gaat overduidelijk over dooi en het smelten van Sognsvann (mijn meer hier, waar afgelopen weekend nog ik en drie gezonde (lees: kuubse) limburgse jongens midden op stonden om van het imposante uitzicht te genieten) - meezingen mag:
Come gather ’round people
Wherever you roam
And admit that the waters
Around you have grown
And accept it that soon
You’ll be drenched to the bone.
If your time to you
Is worth savin’
Then you better start swimmin’
Or you’ll sink like a stone
For the times they are a-changin’.
Ondanks mijn droefenis noren schijnen de meeste noren te hunkeren naar lente. Dit niettegenstaande het feit dat ze dat de komende tijd ook op hun buik kunnen schrijven, aangezien het hier onvervalst oudhollandsch kutweer is… HAHAHAHA… rookworsten en hutsport zouden het feest compleet maken.. HA!. Afijn, het moge reeds duidelijk zijn: de tijden dat je je geen zorgen hoefde te maken om de temperatuur van je pilsje omdat je die ten alle tijden kon koelen in een dik pak sneeuw zijn voorbij. Gelukkig waren enkele vrienden afgelopen weekend langsgekomen om van de laatste goede sneeuwdagen te genieten. Gedeelde pret is halve pret zeg ik altijd maar. We hebben allemaal leuke dingen gedaan, jeweetwel, zowat alles dat Hij- Die- Niet- Genoemd- Mag-Worden ons verboden heeft. Natuurlijk hebben we ook enkele uren sightseeing gedaan en zelfs elanden in het wild mogen aanschouwen (als kop aan de muur zijn ze een stuk minder eng). Gelukkig waren ze maandagavond weer met de noorderzon (boem-tjing!) weer vertrokken en kan mijn leven (na een korte rusperiode) weer zijn normale koers hervatten. Vandaag de eerste poging gedaan, na vanochtend om 11 uur wakker te worden zijn ben ik braaf naar school gegaan en daar koffie gedronken en kattekwaad uitgehaald (een dag geen debiteuren-crediteuren moment beleefd is een dag niet geleefd).
Aangezien iedere halve gare tegenwoordig zomaar films en “tegenfilms” (wat mogelijk NOG stommer is) uitbrengt kan ik niet achter blijven met mijn hersenspinsels. Na meerdere gouden kalveren ontvangen te hebben voor mijn vorige beeldprent zal ik dus maar nog maar een keer in alle bescheidenheid mijn bijdrage leveren aan het verstopt raken van het wereldwijde web. Dit zal voor eens en voor altijd aantonen dat het studeren van Innovatie een serieuze aangelegenheid is.
Jawel, op het moment dat gans Nederland een beetje sneeuwval met angst en beven tegemoet ziet sta ik te stuiteren van enthousiasme. De reden: SNEEEEEEEEEEEEEEEEEEEUW! Zoals velen van jullie weten zijn stereotypen mijn lust en mijn leven - limburgers zijn bourgondiers, belgen bakken patat, italianen zijn raar, duitsers bewegen zich in groepen - en daarom vind ik dat Noorwegen bedekt moet zijn met sneeuw, anders schiet het tekort en moet het zich schamen. Mijn duursportershart ging dus sneller kloppen toen ik (goede) vrijdagochtend wakker werd en een vers dik pak van het heerlijke witte goedje over de wereld zag liggen. Een luidkeels HOERA ontsteeg uit mijn strottehoofd en binnen mum van tijd stonden mijn ski’s in de wax en was mijn geweldige noorse rugzak volgestouwt met Kvik Lunsj (noorse ski snack), water en reserve muts en handschoenen, klaar om avonturen te beleven in de sneeuw. En hoe! Dankzij de gunstige ligging van mijn woning helemaal achterin de student village kon ik letterlijk één stap buiten de voordeur mijn ski’s onderbinden en mij op weg begeven naar de wilde wouden en imposante heuvels van Nordmarka, het natuurgebied ten noorden van Oslo. Mijn sneeuw-encyclopedie kan zich verheugen op de ontdekking van reeds een nieuwe soort: Poedersneeuw. Een goedje van ommenabij de twintig centimeter diep waar je heerlijk in wegzakt en je ski’s niet meer ziet (vooral downhill spectaculair). Een wat minder neveneffect van deze sneeuwsoort is dat het aan je versgewaxte ski’s blijft plakken, waardoor er heel wat pauzes onderweg nodig waren om de inmiddels hardgeworden sneeuw onder je ski’s weg te krabben (tip van de dag: in verse sneeuw GEEN wax op de ski’s). Maar als onverbeterlijke optimist gebruik ik deze ervaring natuurlijk om te bonden met Noren, want cross-country skiers doen niets liever dan praten over verschillende soorten wax voor optimaal ski-comfort. Ik vind dit fenomeen prachtig, want het is vergelijkbaar met het enthousiasme waarmee wielrenners spreken over de nieuwste Campagnolo snuisterijen).
Anyhoo, ik ben dus wezen skien met mijn duitse skimaatjes. Maar liefst acht uur op de latten gestaan (inclusief lange pauzes om te eten en korte pauzes om de natuur en het uitzicht te bewonderen die van een ongeloofelijke schoonheid zijn). Zodra de foto’s arriveren zal ik ze op mijn fotoalbum zetten. Het verste (en hoogste) punt van mijn tocht was Frognerseteren, bovenop een van de heuvels die boven Oslo uittorent. Hier peuzelden ik en de twee andere overgebleven bikkels ons tegoed deden aan allerhande gebak. Voor iets meer dan dertig kronen kreeg ik een grote brownie waar de vakmanschap vanaf straalde, crunchy van buiten, zacht en smeuig van binnen: Mmmmmmmmmmm. Dit is de plek waar een van “mijn” duitsers zich hardop afvroeg waarom hij twee linkerhandschoenen had en erop gewezen moest worden dat dat labeltje met ‘L’ toch echt Large betekent en daarna natuurlijk het mikpunt van spot en hilariteit was. Ach ja, in tijden van appeltaart en muffins is alles geoorloofd.
Toen we huiswaarts wilde gaan begon het al aardig donker te worden. De skipaden waren verlaten, en dan is het te gek om na vele beklimmingen lekker door schemerige bossen met verse sneeuw te downhillen. Spectaculair. Heerlijk.
oja, mijn thesis gaat tot dusver goed. Ik heb Transitie Management als onderwerp gekozen en ben nu bezig met extensief literatuuronderzoek en heb het tot dusver hiermee goed naar mijn zin, hoewel ik volgende week meer tijd aan studie moet besteden dan deze week. (wordt vervolgd)
Hieronder een filmpje dat treffend weergeeft waar we op het Senter for Teknologi, Innovasjon og Kultur (TIK) eigenlijk allemaal doen…
Het gaat goed met mijn scriptie, ik heb inmiddels een research question, een toffe begeleider, goede contacten en een overdaad aan aanknopingspunten. Ook ben ik goedgeluimd want het was gezellig gisteravond en vandaag heb ik met iemand over wielrenfietsen gepraat, deze persoon had ook een Colnago. Kortom: ik ben in mijn nopjes. Om deze reden heeft het mij behaagd om weer eens de tijd te nemen om wat te vertellen over het meest waanzinnige land waar ik ooit ben geweest: Norge!
Zoals jullie waarschijnlijk wel weten besteed ik hier een groot deel van mijn tijd aan participatorisch onderzoek naar de vikingcultuur. Omdat er veel discrepanties zijn tussen het beeld dat we in Nederland hebben van de meest mannelijke mannen uit de geschiedenis van de manheid - piraten en houthakkers gooien hoge ogen, maar zijn nietig en onbeduidend in vergelijking met de Noorman - en wat vikingen eigenlijk zijn, leek het me opportuun om mijn ervaringen te delen met de mensheid. Alles voor de Wetenschap, zeg maar.
De meeste Nederlanders doen hun kennis van vikingen op dankzij de basisschool en via de populaire media. Het betreft bij dergelijke informatieverstrekking vaak geschiedenis. Dit is echter onjuist. Begrijpelijk, jazeker, maar onjuist. Het bestaan van de illustere viking is gehuld in mysterien (vikingtoetsenborden kennen een veelheid aan ø’s, Æ’s en å’s, maar geen manier om puntjes of streepjes op e’s te krijgen, dat is namelijk niet stoer), maar laat je niets wijs maken! Ze bestaan! ”Waarom?” vraag je je misschien af. Het antwoord daarop is simpel: omdat ik het zeg, verdomme! (”Going native” in vikingland heeft zo z’n gevolgen voor de omgang van de jonge onderzoeker met derden, hiervoor excuses).
De reden dat ze weinig gezien worden is tweevoudig. Ten eerste omdat de meeste mensen in het buitenland wonen en dientengevolgen zelden in de buurt zijn als vikingen op stap gaan. Ten tweede omdat ze hun meeste tijd besteden aan het smeden van plannen voor de invasie van Zweden, hun aartsvijand.
De skischans in Holmenkollen (zie plaatje), waar ik het afgelopen weekend het WK schansspringen heb mogen gadeslaan - wat ontiegelijk vet is, want in werkelijkheid ziet dit er nog gevaarlijker dan op televisie en de muziek is echt geweldig: fragmenten uit Eye of the Tiger, Jump (van Halen) en andere hits passeren de revue - is niet voor niets gericht op Stockholm. Hun originele plan, het stukje bij beetje verplaatsen van grenspalen bleek geen succes vanwege het simpele feit dat het niet echt opschiet. Het nieuwste wapen in de strijd tegen de zweden is het grenspaalbombardement. Dit houdt in dat ze boven zweeds grondgebied grenspalen vanuit vliegtuigjes gooien, waarmee ze dus de Zweden verrassen en de grens drastisch verleggen. Slachtoffers van dit geslepen plan zijn vaak koeien, niemand weet precies waarom.
Nederlandse schoolkinderen die denken bijdehand te kunnen zijn door op te merken dat de Zweden toch ook vikingen waren zal van de ware viking het volgende repliek toegegromd krijgen: “That’s just wrong”. Wat ze hiermee bedoelen te zeggen is dat je niet alles moet geloven wat de fascisten je proberen wijs te maken. De enige ware Zweedse geschiedenis zoals het in Noorwegen wordt gegeven is een opeenstapeling van ( vaak hilarische) vernederingen. De viking zelf komt altijd als overwinnaar uit de bus.
Hoe de viking te herkennen?
De viking kent vele kenmerken, maar de bekendste is toch wel de helm met buitenproportioneel grote horens.
Ook als men iemand brand ziet stichten tijdens het plunderen is de kans groot dat dit een viking betreft. Iets anders dat vaak ook wijst op de nabijheid van een viking is een rennende Zweed. Ik heb snel even een compositieschets gemaakt van hoe een viking er waarschijnlijk uit ziet (zie figuur 1).
Figuur 1: de meest verbaasde viking ooit (volgens Kare)
Vrije tijd
De viking is eigenlijk altijd bezig en heeft dus weinig vrije tijd, behalve in de zomervakantie waarin ze per schip op rondreis gaan en verschillende europese landen aandoen om steden in de hens te zetten en een beetje te plunderen. De vikingen zijn religieus aangelegd en doen dus ook graag abdijen aan, de gebruikelijke souvenirs zijn veelal slaven en kerkmeubilair. In de weekenden zitten ze graag in de kroeg, bier drinken wordt hier gezien als ”de hoeksteen van de samenleving”. Het begrip ‘happy hour’ kennen ze niet, de viking taal kent wel het vergelijkbare “shitfucked hour” (variant op het amerikaanse ‘’shitfaced” wat in het nederlands het best vertaald kan worden als ”gezellig dronken”). Dit uur is elke vrijdag van 17:00u tot 19:00u.
De populairste vikingsport is natuurlijk langrenn/langlaufen/crosscountry skien. Alpine wordt hier ook wel beoefent, maar aangezien dit veel minder kracht kost en ook minder vaardigheid vereist heeft dit een aanzienlijk lagere status.
Degene die nu ”Hopla, nu kan het nog, over een paar jaar niet meer want dan hebben we hier de sharia en is ook dit volk voor korannen gezwicht” denkt heeft in dit geval geen gelijk. (edit: deze overgang slaat inderdaad nergens op Jos, bedankt) In veel landen is namelijk een maatschappelijke discussie gaande of er sprake is vaneen ‘vikingisering’ van de samenleving en hoe hiermee om te gaan. Dit discours is bijzonder saai en bestaat uit een uitwisseling van betekenisloze kregen tussen rechtse populisten en meer gematigde groeperingen, die allen koste wat kost het inhoudelijke debat vermijden. De fundamentalistische equivalent van Michael Moore heeft zelfs een film gemaakt over vikingen en hun ”verderfelijke cultuur”. Omdat dit allemaal behoorlijk saai en betekenisloos is zullen we maar snel verder gaan met dingen die er echt toe doen…
geen bergen in Noorwegen?
Sneeuwruimwerkzaamheden
Sneeuwscheppen betitelen ze als voor ”nattiboys” (of iets dergelijks, geen idee wat het is, maar het is geen positieve classificatie), want het gaat langzaam, verbruikt kostbare energie die je ook kunt gebruiken voor het gooien van bijlen naar verkeersborden(populaire vikingsport) al rijdende in vierwielaangedreven pickups. Neen, vikingen gebruiken het liefst vrachtwagen-sized sneeuwschuivers die ze met angstwekkende snelheden over de besneeuwde wegen laten knallen. Zoals ik al eerder heb beschreven gebruiken vikingen ook geen zout om gladheid te voorkomen, ze gebruiken handgemaakte granietkiezels, want dat is natuurlijk veel stoerder. Mochten er geen grote sneeuwschuivers of kiezels voorhanden zijn gebruiken ze de ouderwetse methode, dit houdt in dat ze de sneeuw intimideren door staren te combineren met een dreigende lichaamshouding. Vooral in de lente is dit vaak erg succesvol, en het duurt meestal lang voordat de sneeuw wederkeert.
Emancipatie en cuisine
Vikingvrouwen laten zich ook niet onbetuigd, zij zijn degenen die de mannen in hun activiteiten ondersteunen door bijvoorbeeld voor het eten te zorgen.
[we nemen even een momentje om de luidkeelse protesten van het vrouwelijk smaldeel der natie te laten bedaren]
Zoals ik al zei zorgen vikingvrouwen voor het eten. Een bekend Noors spreekwoord is dan ook het enige recht van de vrouw is de harpoen, want elke avond staat er walvis op het menu die ze zelf vangen. Met de hele familie en alle gasten wordt dan plaatsgenomen aan lange houten tafels (die het wel eens begeven aangezien er te weinig schroefjes bijgeleverd waren… die k*t zweedse terroristen met hun IKEA).
Maar walvis is natuurlijk niet het enige onderdeel van viking cuisine. Op vrijdag eten ze bijvoorbeeld porridge, dit verzuimen te doen is solliciteren voor een enkeltje onderwereld. Als ze gaan skien maken
ze graag vuur en grillen ze worsten die ze opeten met een pannekoekje en ketchup. Opvallend tijdens het ontbijt is dat ze hun brood zagen terwijl ze al bulderend lachen achter hun baarden.
Overig
Pseudo-historici die beweren dat vikinghelmen geen hoorns hadden spelen met hun leven, want zodra dit de viking ter ore komt (hij leest niet, dus dit gebeurt niet vaak) zal hij alles in werking stellen om deze persoon en zijn land van herkomst kapot te maken. De gebruikelijke methode hiervoor is complex maar ingenieus: de viking zal allereerst op een houten barkruk zitten, aan een houten bar. Hij bestelt enkele houten mokken Øl en staart zwijgend voor zich uit. Na verloop van tijd zal een van zijn vrienden plechtig de woorden ”gjør en gå rundt?” (”rondje maken?”) Daarna verplaatst hij zich naar een houten stoel met bijbehorende houten tafel een paar meter verder alwaar hij snerende opmerkingen vanonder zijn snor mompeld slechts onderbroken door het nemen van een slok uit zijn houten mok gevuld met Øl. Dat zal ze leren! In dit licht gezien is het inderdaad niet voor niets dat de vikingen eeuwenlang lang de schrik van Europa zijn geweest.
PS. het klinkt misschien morbide, maar ik denk dat het echt enorm cool zou zijn als er , mocht ik ooit heengaan, op mijn grafsteen “geen fratsen, dat scheelt” zou staan. Een bekende winkelketen zou waarschijnlijk best wel bereid zijn de kosten voor hun rekening te nemen.
Sorry voor de spam, maar ik wil van deze gelegenheid gebruik maken om de wereld attent te maken op een bijzonder fenomeen op het internet, genaamd de Magistrale. Een vriend van mij uit Maastricht heeft z’n eigen radiostation waar hij vanaf donderdagavond 6 vier dagen lang de 400 allerbeste platen die er ooit zijn gemaakt draait (en vanaf maandag 10 maart komen non-stop ook de nummers 1000 tot en met 401 aan bod!). En voor de mensen die bij bovenstaande hun vraagtekens zetten vrees niet! dit is niet de muziek die ik normaal luister, maar het is een zeer de moeite waard alternatief voor normale radio. Luisteren dus!
Het regent, zit in zijn kamer en moet als de wiedeweerga een onderwerp vinden voor mijn scriptie. Dat laatste doet hij door veel te lezen en te denken. Dit is belangrijk, want afstuderen op een saai of vervelend onderwerp staat gelijk aan maanden verveling en ergernis. Als hij pauzeert echter, zit hij graag achter zijn typemachine om het thuisfront op de hoogte te stellen van zijn avonturen in den vreemde. “Daar in den vreemde, ziet men dingen die vreemd zijn”, denkt hij tevreden. Het tikken van de miezer tegen het raam werkt rustgevend, maar als hij tussen de dikke regendruppels doorkijkt staren drie berken droevig terug, hun kale takken gebogen als de schouders van een aftakelende sportman, koortsachtig op zoek naar zijn oude vorm, maar stilletjes bewust van het feit dat hij vergane glorie is. De doorgaans fiere boomtoppen bewegen zachtjes in de wind, met als achtergrond enkele gebouwen uit de jaren ‘70, wier aanwezigheid slechts wordt verraden door de donkere plekken die zij in de mist achterlaten. Een enkele meeuw vindt het wel weer om buiten te zijn, maar verdwijnt net zo snel als hij gekomen is. De inspecteur staart voor zich uit… hoe zal hij deze zaak oplossen? Wie is in staat tot dergelijke misdaden? Hij zit op een dood spoor.
FLASHBACK:
De inspecteur hield niet van muizenissen, maar als het ging om sterfgevallen wist hij dat elk detail van belang kon zijn. Het verkleumde lijk dat ze langs de inmiddels uitgestorven Karl Johans gate vonden was geen zwerver, dat kon hij afleiden aan de baard-van-drie-dagen van de jongen die meer weghad van een fashion statement, zoals de jeugd zo vaak deed tegenwoordig. De forensisch patholoog zal het wel bevestigen aan zijn maaginhoud. Was de verslaafde-look weer in? Hij hield het al lang niet meer bij. Waarschijnlijk wist het nieuwe agente in zijn recherche team - vers van de politie opleiding - het wel. De inspecteur kon het niet laten een steelse blik te werpen in haar richting en betrapte zichzelf op zondige gedachten. Verdomme! Hij had haar vader kunnen zijn! Ze draaide zich om in zijn richting en zei met een droeve glimlach: “een typisch donderdagnacht geval, wist zeker niet dat de nachtbus alleen in het weekend rijdt”. Hij knikte en probeerde niet betrapt te kijken. “Concentreer je Erlend” dacht hij, het is nog niet zeker dat dit er geen misdrijf in het spel is en geen boezem in de wereld mag hem van zijn taken afleiden, ook niet na slapeloze nachten verdronken in nachtmutsjes. “Gaat het wel, Inspecteur Osthagen?” Hij wist dat zijn collega’s hem overwerkt vonden, je had geen jarenlange ervaring nodig om de bezorgdheid in hun houding af te lezen. In dit vak zijn je beste vrienden vaak je collega’s, maar zelfs zij hadden geen idee van hoe hij werkelijk zijn dagen en nachten doorworstelt. Het voelde als eeuwen geleden dat hij gelukkig zijn ogen sloot en niet geplaagt werd door de vele dode gezichten die hij in zijn carriere had mogen zien, dat stond vast.”
Matthijs schrikt wakker, en stelt tevreden vast dat hij niet gevangen zit in een politieserie over een inspecteur die worstelt met zijn midlife crisis. Het leven in een ander land is nogal een gedoe, maar hij heeft in zijn tot nog toe korte verblijf al ondervonden dat je er wel een hele hoop voor terug krijgt. Een mooi voorbeeld hiervan vind hij zelf dat andere culturen hier geen curiositeit zijn, maar dat je er gewoon niet omheen kan. Net als Alice die zichzelf plotklaps in een konijnenhol terugvond of Jeroen voor wie na het vinden van de Zilveren Sleutel het hek van de dam was zul je je op de hoogte moeten stellen van de plaatselijke zeden en gewoontes en je zo goed mogelijk aan passen. Dit kan ondermeer betekenen dat je wel eens een mysterieus drankje moet drinken (dit is puur een metafoor uit Alice in Wonderland natuurlijk) of je schoenen uit moet doen voordat je iemands woning betreedt.
Allereerst zijn er natuurlijk de Noren. Dit vikingvolk - dat zich het visserbestaan heeft ontworsteld en nu zo rijk zijn dat ze zich wel twee keer bedenken voor ze bij de EU komen, maar ondertussen wel lekker meeprofiteren van verdragen als Schengen - is hier in grote getale aanwezig. Gelukkig is de cultuurkloof niet zo groot, want velen bezigen hier de stijl en retoriek van enkele illustere bezoekers van een zeker Heythuysens établissement. Hoewel Nederland te boek staat als Sodom en Gomorra (ik hoorde een amerikaanse politicus ooit zeggen over een bepaald wetsvoorstel dat als het zo door ging de VS van A de richting van Nederland op ging, en daar trok hij een heel vies gezicht bij) waar alles kan en mag, zijn hier weer andere dingen normaal waar je in Nederland scheef voor wordt aangekeken.
Maar er zijn niet alleen Noren in Noorwegen, er zijn ook vele studenten uit andere werelddelen, zoals Afrika en Duitsland. In mijn gang wonen drie Noren, een Duitser (mede skifanaat), een Zuid-Afrikaanse Nairobiaan en ik. Vooral met de laatste heb ik het veel over cultuur gehad en de verschillen en overeenkomsten tussen mensen. Om maar eens goed vooroordelen in stand te houden: ik weet nu bijvoorbeeld waarom je banger moet zijn voor oude leeuwen dan voor leeuwen in de kracht van hun leven, en hij weet alles over dijken en stormvloedkeringen. Natuurlijk had ik ook kunnen vertellen over zijn visie op Zuid-Afrikaanse politiek en dit vergelijken met de het Nederlandse politieke klimaat, maar dat zou politiek correct zijn. Als ik één ding van Mart Smeets heb geleerd is het wel dat stigmatiseren veel leuker is). Met de Duitsers op langrennles wissel ik wetenswaardigheden uit over schlagers (is niet echt hip onder jonge duitsers, dus des te grappiger) en via een wat oudere Amerikaanse mathematicus leer ik veel nieuwe goede muziek kennen en de verschillen tussen europese en amerikaanse koffiecultuur. En de britse meisjes -niet te vergeten- hebben mij ervan overtuigd dat schooluniformen zo slecht nog niet zijn (wow, als je het opschrijft klinkt dat opeens heel fout). Serieus, ze hadden een punt. Niet de idealen van vrijheid, gelijkheid en broederschap die uniformpropagandisten om de haverklap uitdragen (that’s just wrong), maar gewoon dat je niet hoeft na te denken ’s ochtends wat je aan doet.
Ik ben erg blij dat Daan en ik de enige Nederlanders bij ons op de afdeling zijn, want meestal (en ik heb het eerder gezegd) verplaatsen erasmusbeursstudenten (scrabble!) zich in groepjes van dezelfde nationaliteit en krijgen weinig mee van de inboorlingen in het land waar zij studeren. Maar als je een minderheid in een grote groep Noren bent is het makkelijker om aansluiting te vinden, je moet wel, dus sociale barrieres zijn er een stuk minder. Het is een beetje als carnaval, gewoon tegen iedereen slap ouwehoeren en er gaat een wereld voor je open!
Maar niet alleen is dit een leuke ervaring om andere culturen en mensen te leren kennen, het geeft je ook een iets frissere blik op wat er thuis allemaal speelt. Voornamelijk dat wij veel te veel lopen te zeuren over wat er allemaal fout is terwijl we eigenlijk, al met al, door de bank genomen, als we het rationeel bekijken, best goedkoop bier hebben. Dat punt wilde ik ook helemaal niet maken en ik weet niet precies hoe ik hier schrijftechnisch gesproken verzeild ben geraakt.
Nu ga ik een bakkie doen (heerlijke filterkoffie) en terug met mijn gedachten naar transitie management en de co-evolutie van technologie en samenleving.
Deze keer mijn verhaal in beeld en geluid, want het regende klachten na mijn vorige verhaal. Het thema is natuurlijk (zoals altijd in mijn blogs?/bloggen? geblog?) datgene dat echt belangrijk is in het leven. In deze aflevering van mijn VPRO real-life miniserie concentreren we ons op katers, muziek, het weer en natuurlijk schoolverzuim; een groeiend probleem onder masterstudenten.
We gaan terug naar het jaarrrrrrrr
Is u iets opgevallen of wilt u iets terugzien, stuur dan een mailtje naar detvdraaitdoor@vara.nl. De leukste tips worden beloond met een fraaie prijs. Maar nu eerst… Fokke en Sukke:
Op veler verzoek dan toch maar iets over mijn studie. Eigenlijk vind ik het niks om over naar huis te schrijven (het is niet echt grappig ofzo), maar mocht je je afvragen wat ik in godsnaam doe en waarom, dan is dit de simpele versie, voor dummies zeg maar. Dit is geen gemakkelijke taak, want ik heb nog nooit echt goed kunnen uitleggen wat ik de afgelopen paar jaar doe qua studie en ik ben er nooit bij als slimmere mensen het wel goed uitleggen. Maar eerst even een mededeling van huishoudelijke aard: mocht jij, als lezer, van mening bent dat je mijn zus bent en Floor heet, mag je mij door middel van een emailtje aandachtig maken van mijn spelfouten, want voor mensen die doorgaans schrijven in de ingelstoalige toal (Joosten, 2007) oet Ingelandj is ABN een soortement van spreekwoordelijke ver-van-mijn-noorse-bed-show (hoe schrijf je dat bijvoorbeeld? ik sta open voor suggesties).
Degenen die al uit/door het raam springen bij de gedachte aan theorie en complexe materie raad ik zich naar de begane grond te begeven of gewoon het filmpje te bekijken en alle woorden te negeren:
Ik doe een internationaal master programma Aan Universiteit Maastricht, te weten ESST (European Studies of Society, Science and Technology met de specialisatie Research and Technology Policy aan Universitetet i Oslo. Deze master bevindt zich in het onderzoeksveld STS (Science and Technology Studies). Wat dat is kan ik niet zo 1-2-3 uitleggen, maar belangrijke trefwoorden zijn in ieder geval ‘wetenschap’, ‘technologie’, ’samenleving’ en ‘interdisciplinair’ (vele takken van wetenschap zijn binnen STS vertegenwoordigd). Ik zal beginnen met een omleiding via wat grondslagen en zal eindigen met waar mijn studie zich eigenlijk mee bezig houdt. Maar wel in algemene termen, want ik ben slechts in de verkennende fase van mijn scriptie. Maar als ik daar wat verder mee ben zal ik dat ook kort toelichten. Nu nog even gewoon een verhaal om het algemene idee duidelijk te maken.
Voordat we bij met het echt interessante werk kunnen beginnen is het belangrijk een paar basisdingen te weten over wetenschap in het algemeen. Op de achtergrond van alles wat zich in elke vorm van wetenschap afspeelt zijn enkele principes uit de wetenschapsfilosofie, en aangezien wetenschap een belangrijk studieobject is van mijn vorm van wetenschap zal ik de meest relevante nu even kort (door de bocht) toelichten.
Daar gaan we dan…
Wetenschappelijke kennis is altijd tijdelijke kennis. Er is geen enkele manier om te weten of een idee dat je hebt over de werkelijkheid/waarheid ook echt absoluut waar is. Het is in het verlengde hiervan onmogelijk -zelfs voor wetenschappers- zich los te koppelen van alle eerder opgedane ervaringen en op die manier helemaal objectief naar de wereld te kijken. Dat wil niet zeggen dat wetenschap en feiten nutteloze illusies zijn, integendeel, het is juist heel handig dat we een goede manier hebben om de complexiteit van de werkelijkheid te verminderen en zo een houvast te creeëren waar we op kunnen vertrouwen, want zonder het geloof in feiten (of iets dergelijks) is het leven nogal lastig.
Nu we dat vastgesteld hebben (dit is niks nieuws of verrassends, ik denk dat het meerendeel van de wetenschappers het hier wel mee eens is) komen we dichter in de buurt van het veld dat wij STS (Science and Technology Studies) noemen. Het zit namelijk zo: als feiten niet direct afkomstig zijn uit ‘de Natuur’ of de ‘Realiteit’, hoe komen we dan aan feiten? Hoe wordt een waarneming of informatie ‘harde waarheid’? Blijkbaar hebben mensen hier iets mee te maken. Het is niet moeilijk om te bedenken dat de grondleggers van mijn onderzoeksgebied eerst goed naar de geschiedenis keken en ”ontdekten” dat wetenschap altijd aan verandering onderhevig is. Wat vijf, tien of honderd jaar geleden door verstandige, rationele mensen (Newton, Bacon, Boyle) gedacht werd kan op dit moments als onwaar worden beschouwd door weer andere verstandige, rationele mensen. Dus rationaliteit en wetenschappelijke methode zijn geen garantie voor het vinden van de onveranderlijke Waarheid. Thomas Kuhn verklaart verandering in de wetenschap als volgt: wetenschappers bouwen voort op bestaande kennis opgedaan door hun voorgangers. Deze wetenschappelijke kennis kent een bepaalde logica of wereldbeeld die de wetenschap als het ware bij elkaar houdt (bijvoorbeeld dat de aarde het middelpunt van het universum is). Soms worden er echter observaties gedaan die niet kloppen met die logica. Deze observaties kunnen natuurlijk verworpen worden als onwaar, maar als er maar genoeg van die observaties worden gedaan wordt het bestaande wereldbeeld onhoudbaar en heb je een nieuwe algemene theorie nodig om verschijnselen in de wereld mee te verklaren. En voor je het weet draait de zon niet om de aarde maar de aarde om de zon, bestaat zwaartekracht, ontdek je zuurstof en lijkt de evolutietheorie best wel plausibel. Maar nu je weet hoe wetenschappelijke inzichten veranderen zit je - als iemand die de wetenschappelijke gemeenschap observeert - zit je met een ander probleem. Wat is eigenlijk ”genoeg bewijs” om van de ene theorie op de andere over te stappen, om wat je altijd als waar hebt gezien te verwerpen ten gunste van een andere verklaring? Wie neemt die beslissing?
De onderzoekers die met die vragen in hun achterhoofd het doen en laten van wetenschappers in het laboratorium bekeken brachten het (bij gebrek aan een beter woord) ‘politieke’ aspect van wetenschap naar voren. Niet politiek in de zin dat mensen doelbewust liegen en manipuleren om hun zin te krijgen, maar dat ontdekkers van nieuwe (nog) niet geaccepteerde ‘feiten’ de rest van de (wetenschappelijke) gemeenschap moeten overtuigen van hun gelijk. Hoe meer mensen het met je eens zijn, hoe harder je feit wordt. Stellingen zijn dus niet feiten omdat ze waar zijn en dit overduidelijk is voor iedereen, maar de status van ‘feit’ wordt gegeven aan stellingen door mensen. Als andere wetenschappers dan gaan voortbouwen op jouw bevindingen en vrijwel niemand het meer in twijfel trekt. Methodes om gelijk te krijgen zijn bijvoorbeeld het publiceren van je bevindingen in vaktijdschriften of rapporten. Het interessante aan dit proces van gelijk krijgen is dat taal hier een cruciale rol in speelt, wetenschappers hebben zo hun eigen jargon en manieren om hun bevindingen zo aannemelijk mogelijk te maken: ze laten graag plaatjes zien die ze hebben verkregen met behulp van hele dure apparaten. Dit klinkt misschien een beetje onnozel, maar het is absoluut niet mijn bedoeling om wetenschap als activiteit in discrediet te brengen, maar net als alle andere stervelingen moeten ze taal gebruiken om anderen te overtuigen, en er zijn effectievere en minder effectieve manieren om dit te doen. Een wetenschapper laat niet alleen zien wat er in de realiteit gebeurt, hij moet ook de taal van zijn gemeenschap spreken omdat anders zijn bevindingen niet geaccepteerd worden. Dit is zo’n beetje wat cultuurwetenschappers zeggen dat iets (zoals een feit) ’sociaal geconstrueerd’ is: alles is in zekere zin mensenwerk. Ondertussen moeten we goed onthouden dat wetenschap niet alleen retoriek is, als ‘de werkelijkheid’ niet meewerkt zijn er over het algemeen genoeg kritische collega’s die het ongelijk van een stelling kunnen bewijzen. (Disclaimer: dit moeten wij cultuurwetenschappers er altijd even bijzetten omdat anders mensen gaan denken dat we relativisten zijn en dan niemand meer naar je luistert omdat ze dan denken dat je tegen wetenschap bent ofzo, wat absurd is want we zijn zelf ook wetenschappers en vinden wetenschap onwijs cool en belangrijk, maar als je veel artikelen uit het vakgebied leest is het nog wel eens irritant dat dit altijd gezegd moet worden. Maar toch bedankt Jessica dat je mij hierop blijft wijzen, mag je in de toekomst misschien nog wel eens doen.)
Als we nu een stapje achteruit doen en de dingen die ik hierboven heb beschreven in een breder perspectief zien komen we dichter bij mijn interessegebied, het meer praktijkgerichte Onderzoeks- en Technologiebeleid. STS draait namelijk niet alleen om het beschrijven en verklaren van de geschiedenis van de wetenschap en het laten zien dat de wereld toch wel erg complex is (hoewel dat wel belangrijk is om door te hebben). Het lijkt misschien raar dat het heel erg moeilijk maken van dingen handig is, maar het is zeker nuttig bij sommige activiteiten om een idee te hebben van hoe de wereld in elkaar zit. Misschien niet bij afwassen en het plakken van je fietsband, maar wel als je beslissingen moet nemen die gevolgen hebben voor de samenleving of een bedrijf, of als je gaat stemmen op een politieke partij en dergelijke. Wetenschap en technologie spelen namelijk een rol in elke maatschappij waarvan het belang moeilijk te overschatten is. Maar, zoals ik net heb beschreven, staat wetenschap niet los van de rest van de samenleving in een ivoren toren, maar kun je als je wetenschap en technologie wilt begrijpen de sociale kanten niet negeren. Zelfs technologiën - tastbare materiele dingen en praktijken - zijn sociaal geconstrueerd. Bij alles in dit hoekje kun je vragen stellen als ‘is dit wel een goede technologie of onderzoeksrichting? Welke invloed heeft dit op de maatschappij? Is dit wel veilig? Dit betekent dat elke zichzelf respecterende democratie zich voor bepaalde moeilijkheden gesteld ziet. Denk maar aan zaken als klimaatverandering, kernenergie, asbest, klonen, nanotechnologie, de inrichting van het universiteire systeem, innovatie, internationale competitiviteit en de invulling van democratie (om maar wat willekeurige zijstraten te noemen). In al deze thema’s speelt wetenschap een grote rol, maar die is niet meer los te zien van politiek (lokaal en nationaal), industrie, economie, media, business, waarden en normen, zelfs ‘de wetenschap’ als concept wordt problematisch, want de problemen in de wereld (maar gelukkig ook het wat optimistischere technologische Vooruitgang) houden zich niet aan de grenzen die mensen ooit bedacht hebben om de wetenschap op te delen in disciplines zoals natuurkunde, scheikunde, economie, psychologie, geschiedenis en de levenswetenschappen.
In een wereld die zo complex is (sorry daarvoor, maar als wetenschappers zitten wij ook maar achter ‘de waarheid’ aan, waar die ons ook naartoe leidt), die geen absolute zekerheden kent en waar elk domein van menselijke kennis - van waarden tot high energy chemistry - wel iets te maken heeft; hoe kun je dan goed afgewogen beslissingen nemen? Op wiens expertise kun je vertrouwen? Wat is waar?
*Doodse stilte… iemand achter in de kerk vloekt binnensmonds*
Ik ben van mening dat als je er een zootje van maakt, je deze zelf ook op moet ruimen (cynische opmerkingen hierover worden verwijderd). Behalve natuurlijk als er iets andere even belangrijker is, zoals op de bank liggen en muziek lusiteren), dus is aan de dames en heren binnen het veld van STS om niet alleen om de moeilijkheden te wijzen, maar ook manieren te bieden om ons op een goede manier door deze puinhoop te navigeren (en gelukkig gebeurt dat al, we staan gelukkig niet machteloos). De problematiek rond wetenschap en technologie is waarschijnlijk een never ending story die niemand ooit permanent zal oplossen (de wereld draait immers door) en daar ben ik nogal blij mee, want dan is er ook altijd iets te doen voor interdisciplinair getrainde wetenschappers in de dop.
Dat vind ik een mooi positief einde, en ik hoop dat het nu wat duidelijker is. Het was mijn bedoeling om het simpel te houden, wat nogal moeilijk is met dingen die gewoonweg niet simpel zijn, dus is het een klein essay geworden. Als je tot hier bent gekomen vind ik het knap en verdien je een pluim (toen ons aller Timmie van de H. nog dingen die hij in het lab deed probeerde uit te leggen gingen mijn hersenen meestal op standby en ik neem het niemand kwalijk die het met dit verhaal heeft). Feedback is van harte welkom, want het is als insider moeilijk je te verplaatsen in anderen die niet al vijf jaar geïndoctrineerd worden in dit veld (hoewel ik Anique ervan verdenk kinderliedjes te hebben doorspekt met CW jargon toen floor en ik nog ukkepukken waren, zoveel cultuurwetenschappers in de familie kan geen toeval zijn). Hopelijk gaat het volgende bericht wat ik hier dump weer om betekenisloze, irrelevante, nietszeggende, onbeduidende en onnozele futiliteiten die ik hier meemaak en waarin ik elke alinea tenminste eenmaal de woorden kroeg, bier, amok, ski of langlaufen kan gebruiken.
Vanmiddag, morgen en overmorgen is schaatsten in Thialf en mag Sven Kramer proberen de voorsprong van Bøkko in te halen. Hopelijk hebben ze hier in de kroeg en langs de langlaufparcoursen (HA!) NOS Studio Sport (hoewel ik dat betwijfel, dus misschien dat ik een herhaling kan meepikken op het wereldwijde web (het schijnt dat internet het helemaal gaat worden in de toekomst, maar ik moet dat nog bezien))
Pinkpop binnen luttele dagen uitverkocht, maar ik heb een kaartje: Dat is nog eens informatie waar de wereld wat aan heeft. The circus must go on!
We hebben allemaal leuke dingen gedaan, jeweetwel, zowat alles dat Hij- Die- Niet- Genoemd- Mag-Worden ons verboden heeft. Natuurlijk hebben we ook enkele uren sightseeing gedaan en zelfs elanden in het wild mogen aanschouwen (als kop aan de muur zijn ze een stuk minder eng). Gelukkig waren ze maandagavond weer met de noorderzon (boem-tjing!) weer vertrokken en kan mijn leven (na een korte rusperiode) weer zijn normale koers hervatten. Vandaag de eerste poging gedaan, na vanochtend om 11 uur wakker te worden zijn ben ik braaf naar school gegaan en daar koffie gedronken en kattekwaad uitgehaald (een dag geen debiteuren-crediteuren moment beleefd is een dag niet geleefd).
fragmenten uit Eye of the Tiger, Jump (van Halen) en andere hits passeren de revue - is niet voor niets gericht op Stockholm. Hun originele plan, het stukje bij beetje verplaatsen van grenspalen bleek geen succes vanwege het simpele feit dat het niet echt opschiet. Het nieuwste wapen in de strijd tegen de zweden is het grenspaalbombardement. Dit houdt in dat ze boven zweeds grondgebied grenspalen vanuit vliegtuigjes gooien, waarmee ze dus de Zweden verrassen en de grens drastisch verleggen. Slachtoffers van dit geslepen plan zijn vaak koeien, niemand weet precies waarom.
